Wat is een christelijke opvoeding? Dat zit hem natuurlijk niet alleen in het zondagse kerkbezoek of de keus voor een christelijke basisschool. Wat maakt een christelijke opvoeding dan wel onderscheidend? In een net verschenen handboek geven diverse auteurs onder redactie van dr. J. Stolk, emeritus hoofddocent orthopedagogiek aan de VU, hiervoor concrete handvatten.

Dit handboek gaat over kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar. Het is een uitgebreid naslagwerk geworden dat ruim 700 bladzijden telt. Er komen veel onderwerpen aan de orde, variërend van leerproblemen, school, computergames, seksuele opvoeding, vreugde en verdriet en geloofsoverdracht. Twee onderwerpen noemen we even apart.

Sfeer in huis

De sfeer in huis is in de opvoeding meestal belangrijker dan welke concrete actie ook. Het bepaalt of kinderen zich wel of niet veilig voelen. Sfeer wordt voor een groot deel bepaald door de manier waarop ouders normen en waarden voorleven. Als ouders bijvoorbeeld popmuziek afkeuren, maar verder geen goed alternatief bieden, dan moeten ze later niet vreemd opkijken als hun kinderen vooral actief naar popmuziek gaan luisteren. Het is belangrijk om niet alleen tegen bepaalde zaken te waarschuwen, maar om daarnaast een reëel alternatief aan te bieden. En het allerbelangrijke is natuurlijk om zélf het goede voorbeeld geven.

Mediaopvoeding

Er is veel wijsheid nodig in de omgang met moderne media. Meestal weten de kinderen meer af van de nieuwste ontwikkelingen dan hun ouders. Toch kunnen opvoeders van betekenis zijn door hun levenswijsheid over te dragen en door fatsoensnormen mee te geven, die ook voor internet gelden. In zekere zin is een christelijke opvoeding ‘wereldvreemd’. Als het goed is, doen christelijke ouders niet klakkeloos mee aan allerlei hypes. Zij leren hun kinderen dat ze zich niet hoeven te schamen voor hun geloof - dat geldt op internet net zo goed als in het ‘gewone’ leven. Zij zullen zich moeten onderscheiden door uit te leggen dat christenen niet meedoen aan roddelen, kwaadspreken of het kwetsen van onze naaste.

Het lastige aan internet is dat het wordt geregeerd door relativisme: er is geen plaats voor de Waarheid. Ook dat is iets waar ouders hun kinderen van bewust moeten maken. Daarbij gaat het ook over tijdsbesteding: moderne media dreigen soms alle tijd in beslag te nemen. Dit mag niet ten koste gaan van het lezen van de Bijbel en van een goed boek.

Het handboek is overzichtelijk ingedeeld en de bespreking van de verschillende thema’s wordt afgewisseld met herkenbare praktijkvoorbeelden en illustraties. Het praktische gebruik wordt vergemakkelijkt door het uitgebreide onderwerpenregister. Zelf ben ik van plan om dit grondige handboek tijdens de opvoeding van onze jongens nog regelmatig te raadplegen!

Handboek Christelijke Opvoeding 4 tot 12 jaar
J. Stolk (red.), 704 blz., prijs € 39,95
Uitgeverij Jongbloed, Heerenveen, 2011.