De laatste maanden is de rol van de evolutietheorie in het onderwijs weer regelmatig in het nieuws geweest. Moeten kinderen op de lagere school al kennismaken met de evolutietheorie of is dat pas nodig op de middelbare school? En is het voldoende als alle kinderen één ontstaansvisie van het leven leren of is er ruimte voor verschillende visies?

Deze vragen zijn vooral van belang voor ouders en onderwijzers die willen vasthouden aan het Woord van God. Stichting De Oude Wereld heeft recent het burgerinitiatief ‘Fair Science’ gelanceerd (op hun website www.oude-wereld.nl kunt u het mede ondertekenen). Met deze actie willen zij aandacht vragen voor de beïnvloeding van het wetenschappelijk onderzoek door de levensbeschouwelijke visie van wetenschappers. Als je niet meer kritisch (op de evolutietheorie) mag zijn, dan dreigt het gevaar dat wetenschap verandert in ideologie. Daarom pleiten zij bij biologielessen aandacht voor het bijbels ontstaansmodel naast het evolutiemodel.

Feit en interpretatie

Met het vertalen van het boek ‘Evolutie’ levert de stichting een waardevolle bijdrage aan het huidige debat. Het boek behandelt de evolutietheorie aan de hand van de hedendaagse bekende gegevens. Daarbij maken ze een helder onderscheid tussen feiten en mogelijke interpretaties. Daaruit blijkt duidelijk dat er wetenschappelijk voldoende ruimte is voor een bijbels ontstaansmodel van het leven op aarde. Zo is het bijvoorbeeld verbazingwekkend dat tussen alle ca. 250.000 gevonden verschillende fossielen geen enkele overgangsvorm tussen de soorten te vinden is, terwijl er al miljarden exemplaren fossielen zijn gevonden.

Een andere opvallende constatering is dat bij de bekende ‘Darwinvinken’ helemaal geen sprake is van macro-evolutie. Er zijn wel 13 verschillende variaties van de vorm van de snavels bij deze vogels, zoals lang en dun voor het peuteren van insecten uit boomschors, kort en dik voor het kraken van harde pitten. Maar deze snavelvormen zijn geen onomkeerbare vorm, zoals wordt verondersteld bij het ontstaan van een hoornen snavel van een vogel uit een met tanden bezette kaak van een reptiel. Er is bij deze vinken sprake van een snavelvariatie. Met andere woorden, er is geen sprake van optimalisatie (nieuwbouw) maar van specialisatie (verbouwing). Het gevolg van zo’n specialisatie is niet dat de soort beter kan overleven, maar juist dat het gevaar voor uitsterven wordt vergroot. Een ander voorbeeld hiervan is het jachtluipaard. Dit bijzondere dier heeft zo’n ‘verarmde’ genetische vorm dat het op de middellange termijn geen kans meer heeft om te overleven.

Goed te volgen

Dit boek, een gedegen naslagwerk, is zeer fraai vormgegeven en leest prettig door het grote aantal tekeningen en foto’s die de tekst verduidelijken. Sommige hoofdstukken zijn heel gedetailleerd en technisch, zoals dat over ‘Embryologie en afstamming’, maar de meeste teksten zijn ook voor niet-biologen goed te volgen.
Bij de vraag die de auteurs aan het einde van boek stellen moest ik aan Psalm 19 denken. Als je ziet hoe mooi en fascinerend de dingen om ons heen zijn, zou een persoonlijke, geniale Schepper met Zijn weliswaar minder geniale, maar toch intelligente schepselen mogelijk ook op dit vlak willen communiceren?

Evolutie. Het nieuwe studieboek, door R. Junker en S. Scherer, 336 blz., prijs € 39,95. Uitgegeven door De Oude Wereld, 2010.