Worden christenen na dat jarenlange gediscussieer 'abortusmoe'? Dit geldt niet voor Esmé Wiegman, Tweede Kamerlid van de ChristenUnie. Ze is begaan met leven dat kwetsbaar is en in het nauw zit, geboren of ongeboren. Ook na haar afscheid als Kamerlid wil ze blijven vechten voor het kwetsbare.

Ze zit sinds 2007 in de Tweede Kamer. Voor de nieuwe lijst stelt het ChristenUnie-kamerlid zich niet meer beschikbaar. 'De keuze komt uit mijn hart, na veel gesprek en gebed', zei ze eerder in het Reformatorisch Dagblad (6 juni 2012). 'Ik heb veel zin om met de kennis die ik heb opgedaan, en met dezelfde idealen, op een andere plek aan de slag te gaan.'

Selectie van embryo's

De discussies over genetische afwijkingen bij embryo’s heeft Esmé diep geraakt. Die discussie ging erover of je embryo’s op erfelijke afwijkingen mag selecteren. 'Dan heb je het over leven of dood. Daar kan ik elke dag opnieuw emotioneel onder worden. Het verbaasde mij dat mensen mijn standpunt zo snel op mijn geloof afschoven: "Ja, dat geloof jij, maar ik geloof niet in jouw Bijbel." Alsof ik geen maatschappelijke argumenten aandraag. En ik vind ook dat je alles op alles moet zetten om ziekten te voorkomen, maar we mogen geen mensen voorkomen.'

'Het is mijn drijfveer om mensen niet bij voorbaat uit te sluiten. Dat er niet wordt getwijfeld aan de waarde van het bestaan. Ook mensen met een afwijking hebben recht op leven. In deze maatschappij geldt: hoe mondiger, hoe verder je het schopt. Maar de ongeborenen en de verschoppelingen hebben geen stem.'

'Pas sprak ik een ouderpaar. Zij was zwanger geweest van een baby waar aandoeningen waren geconstateerd die niet met het leven verenigbaar waren. De artsen zetten haar onder druk om voor de 24e week van de zwangerschap te beslissen om de zwangerschap af te breken. Uiteindelijk is het kindje met 22 weken geboren. De baby lag nog even op de borst van de moeder en is daarna gestorven. De ouders hebben het kindje aangegeven bij de burgerlijke stand en het kreeg zelfs een burger service nummer. De begrafenis kregen ze echter niet vergoed en de moeder kreeg ook geen zwangerschapsverlof. Voor 24 weken geldt zo’n kindje nog niet als volwaardig mens en geniet je ook niet de bijbehorende rechten. Voor de ouders was dat heel absurd, ze konden zien dat hun baby een compleet mensje was. Het laat zien dat de abortuswet met de daarbij geldende grenzen vooral ideologisch is.'

Zoon met downsyndroom

'Een vader van een zoon met het downsyndroom heb ik eens horen zeggen: "Voordat ik mijn zoon kreeg, keek ik vaak neer op mensen met een handicap. Ik dacht: wat heeft zo iemand maatschappelijk gezien voor nut? Maar mijn zoon heeft gevoelens losgemaakt die die vraag ver overstijgen." Dat is barmhartigheid, dat je diep in je hart wordt geraakt en wilt zorgen en liefhebben. Hij werd met ontferming bewogen, lees je vaak over Jezus. Barmhartigheid is niet iets dat de overheid kan regelen of financieren.'

'In de discussie over euthanasie hoor je nog wel eens dat sommige levens "mensonwaardig" zijn. Alsof je iemands waardigheid kunt bepalen aan de hand van een lijstje kenmerken en mogelijkheden. Onze waardigheid zit in ons mens-zijn en kunnen we dus niet verliezen. Een pasgeboren baby verzorgen we ook, waarom zou je een oudere niet verzorgen? Ja, "een baby heeft een belofte in zich", hoor je dan. Dat wijst ook op het seculiere denken. Voor een christen heeft een oudere evengoed een belofte in zich.'

Abortusmoe

Op haar voorstel om de wettelijke grens voor abortus terug te brengen van 24 naar 18 weken, kreeg ze felle reacties. Filosoof Marcel Zuijderland schreef in Trouw (3 december 2010): 'Als ouders vanwege een handicap een abortus willen, is dat hun goed recht en zijn ze aan niemand iets verschuldigd.' En over Wiegmans opmerking dat gehandicapten in ons land kennelijk niet meer welkom zijn: 'Zodra je bedenkt dat het een verbetering is als er minder gehandicapten komen, zijn meer gehandicapten inderdaad niet welkom. Kun je toename van gehandicapten voorkomen met abortus, dan is het goed om het te laten doen.'

'Juist als het gaat om kwesties van leven en dood, ontmoet ik bij sommige mensen een enorme weerzin. Ik ben er niet voor om alles te vergeestelijken, maar ik geloof niet dat die tegenstand puur rationeel is. Mensen reageren soms zo ontzettend hard en fel. Dit komt omdat het gaat over zulke wezenlijke dingen, die de positie van de mens als beelddrager van God raken.'

In 2006 stond er in het Nederlands Dagblad een berichtje over 'abortus-moeheid'. Pro-life-organisaties maken zich zorgen over de 'abortusmoeheid' in kerken, zo meldde het artikel. Voor Esmé is het herkenbaar. 'Christenen hebben steeds vaker het idee dat het meer een discussie is uit de jaren tachtig. Je proeft lauwheid als het gaat om dit onderwerp. Juist daarom ben ik enorm gemotiveerd om de discussie levend te houden. Het is een kwestie die juist in deze tijd heel belangrijk is. Misschien heeft die lauwheid ermee te maken dat we vooral met ons eigen leventje bezig zijn. Of moet je het ook geestelijk duiden? We lijken geestelijk verblind voor dingen die er werkelijk toe doen.'

De volledige versie van dit interview is te lezen in het zomernummer van De Oogst, het maandblad van stichting Tot Heil des Volks. Klik hier voor een abonnement of een gratis proefabonnement. Foto: Anne Paul Roukema.