Onlangs vierde ik met mijn kinderen en kleinkinderen mijn zestigste verjaardag in een groot vakantiehuis, prachtig gelegen in de Zwitserse Jura, maar… er was daar geen internet. Ik geef toe, het was even wennen, maar samen met mijn vrouw en kinderen herontdekte ik die week de bevrijding van het 'offline' zijn. Ontkomen aan de brandende en alles overheersende roep om aandacht die je smartphone in de broekzak vraagt voor het wereldnieuws, Wordfeud – overigens niet mijn hobby – en de gebeurtenissen op je werk.

Weer thuis merkte ik dat ik helemaal niet zoveel gemist had. Het meeste nieuws was waan van de dag geweest en op het werk hadden we een goede vervangingsregeling. De winst voor mij en m'n gezin was dat we alle tijd en aandacht een week lang geheel aan elkaar konden geven. Dat ontstond zomaar. Daarom vond ik het wel grappig dat ik afgelopen weekend in NRC Handelsblad las dat een dure Amerikaanse Harvard-professor dezelfde methode ontwikkeld had voor werknemers van de gerenommeerde Boston Consultancy Group, zodat ze af en toe verplicht 'smartphone-vrije avonden' zouden hebben. Dat leidde tot de verbluffende ontdekking – elk gezond denkend mens zou het kunnen weten – dat er 'meer tijd voor hun privéleven ontstond en de prestaties op het werk verbeterden'. En meer bedrijven – waaronder Volkswagen - volgen, begrijp ik uit dat artikel.

Herontdekking van oude principes

Ook in Nederland wordt onderzoek gedaan naar de effecten van de smartphone. Conclusie volgens een deskundige in het NRC: 'We denken dat we kunnen Multitasken, maar dat is niet zo en smartphones zijn rampzalig voor de productiviteit.' Het is de herontdekking van de noodzaak dat we voor een evenwichtig en effectief functioneren ook rust nodig hebben. Dat betekent dus momenten inbouwen dat we niet via het mobiele internet met het werk en het laatste nieuws zijn verbonden. Het 'sabbatsprincipe' zou ik dat willen noemen. Zulke oude, door God in de schepping gelegde principes zouden we niet alleen op de openingstijden van winkels, maar ook op nieuwe communicatietechnieken moeten toepassen. Pas dan wordt die techniek nuttig en dienstbaar in plaats van verslavend en vernietigend voor relaties.