‘Alcohol is een van de giftigste stoffen die we kennen. Als het nu voor het eerst op de markt zou komen, volgde er onmiddellijk een verbod. De stof wordt gedoogd, omdat het in ons land al zo lang als normaal wordt beschouwd. Het is lekker, zegt men. Maar van nature zouden we gegist vruchtensap als bedorven beschouwen', aldus ex-alcoholist Erik Stofferis die vorige maand werd geïnterviewd door het Nederlands Dagblad.

Volgens de onderzoeken die Stofferis in het interview aanhaalt, heeft ruim tien procent van de Nederlanders boven de zestien jaar een serieus alcoholprobleem (CBS, 2006) en drinkt stelselmatig meer dan ze van plan zijn. Hij noemt voorbeelden van de gevolgen. ‘Per jaar worden meer dan 35.000 mensen veroordeeld voor rijden onder invloed. Uitingen van agressie in het uitgaansleven komen in driekwart van de gevallen door overmatig alcoholgebruik. Bij huiselijk geweld speelt bij veertig procent alcoholmisbruik een overheersende rol. Bij meer dan vijftien alcoholische consumpties per week kunnen cognitieve vermogens - geheugen en leervermogen - achteruit gaan. Veel alcohol in korte tijd veroorzaakt de grootste schade aan ons lichaam. Zeker bij jongeren is dit gevaarlijk.'

Hier! Nu! Veel! En lekker!

De woorden van Stofferis maken duidelijk dat de cultuur van hedonisme, die in de jaren negentig hoogtij vierde, nog steeds niet voorbij is. De schrijver H.J.A. Hofland typeert die jaren als de jaren van: ‘Hier! Nu! Veel! En lekker!' De enige overgeblevene norm is ‘dat het lekker voelt' en de enige zonde is ‘tegen je begeerte ingaan'.

In zijn brief aan de jonge Timoteüs schrijft Paulus over zo'n tijd: ‘Weet wel, dat erin de laatste dagen zware tijden zullen komen, want de mensen zullen zelfzuchtig zijn, met meer liefde voor genot dan voor God.'

Op je knieën

Het is wel duidelijk dat aardige preventieprogramma's hier niet echt helpen. Een cultuur op weg naar de ondergang kan alleen gewekt worden door een krachtige en duidelijke boodschap. Dichters hebben vaak profetische gaven. Ze voorvoelen de tijd. Ergens in de tachtiger jaren zei de dichter Guillaume van de Graft in een interview in Vrij Nederland te verlangen naar de dag waarop de omroepster van de EO in plaats van ons ‘een fijne dag' toe te wensen, zou zeggen: ‘op je knieën voor je Schepper'. Dat is de goede voorlichting, bekeer je! Tegen al het lege zinloze genot, helpt alleen het grote gebod.