Je zou denken dat experiment hebben we toch al gehad. Een maatschappij (een heilstaat) waar de religie geheel uit het publieke leven wordt gebannen. Dat marxisme en het maoïsme hebben niet echt een gezellige indruk achtergelaten. Maar helaas, het korte geheugen hapert nog wel eens. Twee VVD-kopstukken, VVD-kamerlid Jeanine Hennis Plasschaert en hoogleraar Marcel Wissenburg, vinden dat het toch weer tijd wordt voor zo'n samenleving. Hun ideeën zijn te lezen in het artikel 'Religie, tolerantie en een onpartijdige overheid', dat onlangs verscheen in het partijblad 'Liberaal Reveil'.

Het Nederlands Dagblad berichtte er afgelopen vrijdag over onder de kop: 'Eindelijk een liberale samenleving zonder religie'. Hennes en Wissenburg grijpen terug op hun liberale aartsvader John Stuart Mill (1806-1873). Deze liberale voorvader wilde de diverse visies op het goede leven zo onpartijdig formuleren dat religie 'er niet meer noodzakelijk deel van uitmaakt'. Mill wil dat het a-religieuze standpunt niet meer wordt gezien als een gemis van het religieuze standpunt. In een vrije volwassen samenleving, aldus Mill, is religie eigenlijk overbodig en irrelevant.

Postreligieuze tolerantie

In dit spoor willen de VVD'ers nu verder. Ze noemen het 'postreligieus denken'. 'Persoonlijk mag iedereen geloven wat hij wil, maar in de publieke sfeer is religie net zo belangrijk of onbelangrijk als het verzamelen van postzegels of een spel spelen in een game als Star Trek.' Zo komen de liberalen uit bij wat zij omschrijven als 'postreligieuze tolerantie'. Dat is een liberalisme van 'deze tijd' dat het juk van het verplicht over religie moeten denken heeft afgeworpen'.

Waar deze 'postreligieuze tolerantie' heen leidt, zagen we onlangs in Duitsland. Een Keulse rechter noemde jongens besnijdenis een vorm van kindermishandeling. De filosoof en publicist Yoram Stein schreef hier gisteren over in De Volkskrant onder de kop: 'En opnieuw slaan de nieuwe atheïsten toe'. Kinderen in een religieuze traditie opvoeden is kindermishandeling. 'Alsof het geboren wordt in een soort levensbeschouwelijke supermarkt, en de rol van de ouders in niets anders bestaat dan het kind neutrale informatie meegeven over wat in deze supermarkt te krijgen is.'

Neutrale VVD-ouders

Ik neem aan dat die ouders in het denken van de VVD'ers ook hun eigen keuzes geheim moeten houden. Anders stuur je het kind natuurlijk alsnog. Neutraal bestaat niet. Gewoon een beetje in de wereld rondkijken zou al helpen. Ben ook erg benieuwd naar die neutrale verkiezingscampagne van de VVD.