Het doet pijn als je het opschrijft: ongastvrije kerk. Gasten voelen zich niet welkom in het huis van God. 'Allochtoon ervaart kerk als kil', is de uitkomst van een onderzoek van enkele studenten van de CHE. Het Reformatorisch Dagblad van afgelopen vrijdag berichtte er over. 'Een Afrikaanse christen vertelde dat hij het gevoel had gekregen dat hij die bewuste zondagmorgen tussen tien en twaalf uur niet had bestaan, niemand besteedde aandacht aan hem'. Dat is erg.

Gast aan tafel

Aan de Bijbelse boodschap kan het niet liggen, die is duidelijk genoeg. 'Weest gastvrij zonder morren'. 'Leg u toe op de gastvrijheid'. 'Vergeet de gastvrijheid niet'. Verder staan er spannende verhalen in de Bijbel over maaltijden. Maaltijden waarvoor iedereen werd uitgenodigd. Maar geen van de 26 allochtone christenen die als 'mystery guest' langs allerlei kerken gingen, werd uitgenodigd voor een maaltijd. Dat is toch extreem. Dat moet ons ongerust maken. Hoe komt het dat de bijbelverhalen ons gedrag niet of nauwelijks beïnvloeden? Als wij wekenlang geen gast aan tafel hebben, is dat reden om ons zorgen te maken. In Afrika vragen ze zich op zulke momenten af: wie heeft er gezondigd?

Koude kerk

Is het mogelijk dat een kerk, waar het vuur van het evangelie brandt, kil is? Bestaat er een koud evangelie? Het zijn zeker niet alleen allochtonen die zich regelmatig in de kou voelen staan. Te vaak hoor je verhalen van mensen die een kerk bezochten en die niet gezien, niet opgemerkt en niet gegroet werden. Hoe krijgen we dat voor elkaar? Gemakzucht? Angst? Zijn we bang geworden om ons voor de ander open te stellen? Misschien denkt iedereen dat de ander het wel doet.

Hoe krijgen we het roer om? Ik heb altijd het idee dat we de functie van de koster zouden moeten herwaarderen. Hij is op zondag de gastheer. Hij hoeft niet alles zelf te doen, maar hij kan wel een trend zetten. Onlangs bezocht ik met een paar vrienden een dienst in een synagoge. Eerlijk gezegd werd er door de ander synagogebezoekers niet erg naar ons omgekeken, maar dat werd ruimschoots vergoed door de houding van de koster. Hij heette ons welkom. 'We zijn altijd blij als er christenen komen.' En hij stelde ons ook op ons gemak. 'U mag onder de dienst gerust ook even een praatje maken hoor.' Daar keken we wel van op. Maar we wisten toen nog niet dat de dienst drie uur zou duren.