In ons land lopen verschillende initiatieven om tot meer kerkelijke eenheid te komen. En soms is er ook resultaat. Kijk naar de vorming van de PKN. Met andere initiatieven loopt het moeizamer. Het ideaal van sommigen is terug naar de 'moederkerk'. In de praktijk betekent dat een opgaan in de Rooms-katholieke Kerk, de kerk die zich in de derde eeuw na Christus ontwikkelde binnen de grenzen van het Romeinse rijk.

Maar ook dan ben je nog niet bij de meest authentieke vorm van kerk zijn. Die werd trouwens vlak na de 'start' al behoorlijk divers qua vorm en leer, zoals blijkt uit het bijbelboek Handelingen. Zoom je in op nieuwe vormen van eenheid, dan zie je twee oeroude en al in Handelingen beschreven kenmerken. Vaak blijven binnen de nieuwe structuur de oude lokale gemeenschappen gewoon zelfstandig naast elkaar bestaan. En waar het wel tot een nieuwe lokale fysieke eenheid komt, gebeurt dat langs de weg van polderen en het zoeken van de grootste gemene deler. Regelmatig gaan daarbij kernwaarden van de Bijbelse leer verloren. Het oordeel van Jezus daarover in het boek Openbaring is stevig.

Elitaire religieuze eenheid

Veel van de eenheid die tegenwoordig - vaak met oprechte intenties - wordt nagestreefd, heeft iets elitairs en is vooral 'religieus' van aard. Daarmee bedoel ik dat de leidinggevende elite de eenheid organiseert rond steeds vager wordende vormen van religiositeit en een weinig specifieke geloofsleer. De uiterste ontwikkeling daarvan is misschien wel de in Openbaring 13 beschreven anti-christelijke kerk. Ja, ook die komt er nog een keer en hij is wereldwijd.

Intussen voel ik me meer thuis bij de oproep van iemand als Wilkin van de Kamp, recent in het Nederlands Dagblad: 'Eerlijk gezegd geloof ik niet in een organisatorische eenheid. We zíjn al één, daarvoor heeft Jezus betaald. Beijver je dus om die eenheid te bewaren. Blijf gewoon christelijk-gereformeerd of rooms-katholiek, maar ontmoet elkaar in Christus.' Er valt natuurlijk veel meer te zeggen over dit onderwerp, maar voor vandaag laat ik het hierbij.