Soms probeer ik me in te leven hoe het moet voelen, die constante minachting en haat. Altijd is het overal aanwezig. Antisemitisme. Gisteren meldde De Volkskrant uitkomsten van een recent onderzoek. 'Antisemitisme latent aanwezig in Duitsland'. Daarbij moet je niet denken aan een handje vol gestoorde mensen. Het betreft eenvijfde van de Duitsers. 'Het gaat niet om radicaal antisemitisme dat zich in geweld of misdaden uit, maar om alledaagse vooroordelen'.

Duitsland staat hier mee volgens de studie, die in 2009 is begonnen, op een gemiddeld niveau in Europa. In landen als Nederland, Frankrijk en Engeland zou minder 'latent' antisemitisme zijn. In landen als Polen, Hongarije en Portugal 'beduidend meer'. Geen randverschijnsel dus. De onderzoekers gaan uit van een kleine harde kern van 26 duizend Duitse rechts-extremisten die voor 90 procent van de antisemitische misdaden verantwoordelijk zijn. Een andere antisemitische groep vormen de islamisten, die in Duitsland ongeveer 29 organisaties en 37 duizend aanhangers hebben. Radicaal-antisemitische opvattingen worden vooral via internet verspreid. We weten waar het allemaal toe kan leiden en waar het toe geleid heeft. Herdenken is voor Joden een actuele zaak.

Westerborkpad

Aanstaande vrijdag is de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust. Zondag is het de Nederlandse Holocaust Herdenkingsdag. Op beide dagen is er een plechtigheid bij het spiegelmonument in het Wertheimpark in Amsterdam. Vandaag werd vanuit de Hollandse Schouwburg het Westerborkpad in gebruik genomen. Redacteuren van het Reformatorisch Dagblad lopen de komende dagen verschillende delen van de route en berichten daarover.Het gaat om een wandelroute die begint bij de Hollandse Schouwburg en die eindigt bij kamp Westerbork. Het is een route van 336 kilometer, onderverdeeld in 32 etappes.

Onderweg kun je via het Westerbork Luisterpad luisteren naar herinneringen van mensen die de jodenvervolging hebben meegemaakt. Initiatiefnemer van het Westerbokpad is Jan Dokter. Twaalf (schoon)familieleden van hem gingen de route per trein. Ze kwamen niet terug. Omdat dat voor bijna alle gedeporteerde Joden gold is de route slechts naar een kant toe bewijzerd, van Amsterdam naar Westerbork. In Amsterdam gaat de wandeling langs verschillende monumenten, zoals het Joods verzetsmonument op de hoek van de Amstel en de Zwanenburgwal. Daar lezen we: 'Waren mijn ogen een bron van tranen dan zou ik wenen dag en nacht om de gevallen strijders van mijn dierbaar volk'.