Veel jongeren zeggen dat ze drinken ‘om te voelen dat je leeft’. Alcoholvoorlichting die zich richt op de gevaren van bijvoorbeeld comazuipen, heeft daarom weinig effect bij de doelgroep. Ze doen het er om. Dat betoogt de in Amerika werkende socioloog Thomas Vander Ven in zijn boek ‘Getting wasted’. Jongeren nemen zich bij het drinken juist voor helemaal ‘naar de tering te gaan’, zegt hij. ‘Ze zuipen om het avontuur’. De docent aan de Universiteit van Ohio durft zelfs de stelling aan dat overmatige alcoholconsumptie door studenten als uiterst positief beleefd wordt (NRC Handelsblad, 29 augustus).

Met alcohol kunnen jongeren hun sociale schild laten zakken. ‘Mijn echte ik komt dan naar buiten’, aldus een respondent in het onderzoek van Vander Ven. Negatieve aspecten nemen ze voor lief. En als het drinken uit de hand gelopen is, helpen ze elkaar. Veel drinken lijkt dus nog te verbroederen en zorgzaam te maken ook.

Ineffectieve voorlichting

‘De kater komt later’, waarschuwt intussen de nationale campagne van het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ). De voorlichters van het NIGZ gaan zelfs zo ver dat ze een acteur wakker laten worden naast een mekkerend schaap. En op een ander affiche prijkt iemand die zich abusievelijk ontlast in de wasmand. Maar volgens Vander Ven schrikt dat studenten echt niet af. ‘De meest gênante uitspattingen verwerken ze in prachtverhalen’, stelt hij in het NRC-artikel. ‘En als de ongelukkige er zelf niet om kan lachen, dan toch zeker degenen die met hem of haar op stap zijn geweest.’

De alcoholindustrie verenigd in de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (Stiva) – het NIGZ werkt nauw met hen samen – zal blij zijn met de conclusies van Vander Ven. Door mee te werken met het NIGZ doen ze iets ‘positiefs’ met voorlichting en tegelijkertijd stimuleren ze de omzet van de branche. Dat is twee vliegen in één klap voor de Stiva.

STAP

Iemand die deze dubbelrol van de Stiva goed doorzien heeft is Wim van Dalen, directeur van de Stichting AlcoholPreventie (STAP). (Ja, het zijn veel afkortingen, ik weet het, maar je hebt ze nodig om het netwerk van de ‘alcoholmaffia’ te ontrafelen.). Van Dalen – ooit zelf voorlichter bij het NIGZ – richt zich met STAP vooral op de politiek en de omgeving van de drinkers. Voortdurend legt hij via eigen onderzoek bloot hoe slinks de alcoholindustrie te werk gaat. Als jongeren zelf niet ontvankelijk zijn voor goede raad, dan moet het maar via de politiek, regels over verkoop en optredende ouders, is zijn devies. Heel realistisch, lijkt me. Kijk voor nuttige acties en tips eens op www.stap.nl.