Je kunt gerust spreken van een wereldwijde epidemie. Op alle continenten zijn jongeren driftig op zoek naar de roes. Alcohol was daarbij altijd al een behulpzaam middel. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is daar in de westerse wereld een belangrijk roesmiddel bijgekomen: cannabis. Hasj en marihuana worden op grote schaal gebruikt. Volgens de deskundigen wás daar helemaal niets mis mee. Tot voor kort werd er alleen maar op een laconieke manier over cannabis gesproken. Het Trimbos Instituut, de instantie die voor ons allen het wetenschappelijk onderzoek verricht, ging hierin voorop.

Onder leiding van mensen die in drugs helemaal niet zoveel kwaad zagen, werd ons voortdurend voorgehouden dat cannabis vooral een relaxte aangelegenheid was. ‘Een tevreden roker is geen onruststoker’ en ‘het enige schadelijke in een joint is de tabak’, zo werd ons voorgehouden.

Journalisten en wetenschappers stelden ons vooral gerust. Journalist Cor Wijbinga schreef in 1969 in de inleiding van zijn boek ‘Softdrugs’: ‘De onderscheiding tussen softdrugs en harddrugs is even reëel als het onderscheid tussen cola en spiritus.’ In hetzelfde boek beweerde de Leidse psychiater Kooyman dat het gebruik van softdrugs gelijk te schakelen was met het verzamelen van postzegels. In 1976 volgde de overheid deze nieuwe trend en noemde cannabis ‘drugs met een aanvaardbaar risico’. Het waren de jaren van de flower power. Nederland beleefde een soort tweede bevrijding.

Doelloos leven

Als je in die beginperiode iets te weten wilde komen over de ellende die het gebruik van (soft)drugs veroorzaakte, dan moest je naar gewone ouders luisteren. Ouders die in korte tijd al het contact met hun kinderen verloren. Ouders die hun kinderen steeds suffer en ongemotiveerder zagen worden. Ouders die hun kinderen zagen afzakken naar een totaal doelloos leven. Maar naar ouders (gezag) werd in die tijd niet geluisterd. Ouders, dat waren degenen die het gemunt hadden op je vrijheid. En dat suffe en slaperige leventje was helemaal geen probleem. Ging de wereld juist niet aan vlijt ten onder? Ook politieambtenaren en hulpverleners, die het allemaal voor hun ogen zagen gebeuren, kregen geen voet aan de grond. Het was een tijd waarin je aan alles mocht twijfelen, maar absoluut niet aan de nieuwe verworvenheden.

Dat cannabis verslavend zou kunnen zijn, was ook zo’n onbespreekbaar taboe. Alcohol en tabak, dat waren verslavende middelen, maar een joint beslist niet. Toch horen we gelukkig ook hierover steeds meer tegengeluiden. De deskundigen moeten wel. Elk jaar melden zich meer mensen bij de verslavingsklinieken. De tijd is rijp voor een ander geluid.