Tijdens de rondwandelingen door Amsterdam, die vanuit Tot Heil des Volks worden georganiseerd, vertel ik aan het begin van de oude Jodenbuurt iets over de geschiedenis van de Joden in Amsterdam. Aan het eind van de zestiende eeuw kwamen de eerste Joden naar Amsterdam. Ze werden in die tijd in Spanje en Portugal zwaar vervolgd en hadden gehoord dat je in Amsterdam vrij je geloof mocht belijden. Ongeveer vijftig jaar later volgden de Oost-Europese Joden, zij vluchtten voor de regelmatig terugkerende pogroms in die landen.

Eeuwen lang genoten de joden in Amsterdam geloofsvrijheid. In het rampjaar 1940 kwam daar een eind aan. Na vijf gruwelijke jaren werd de vrijheid hersteld. Opnieuw kon je in Amsterdam weer vrij je geloof belijden.

Nederland was na de oorlog pro-joods en pro-Israël. Dat wás lange tijd zo. We moeten constateren dat je nu opnieuw als Jood niet altijd over straat kunt lopen zonder uitgescholden of bedreigd te worden. Hoe bestaat het?

In het Nederlands Dagblad van eergisteren (27 december) schrijft de Amsterdamse emeritus hoogleraar Dr. Rudolf Boon onder de titel ‘Jodenhaat tast de kern van de democratie aan’ een vlammend protest tegen deze beschamende gang van zaken.

Schande

'Dat nota bene in een stad, eens geëerd als een tweede Jeruzalem, Mokum, zeventig jaar na de Februaristaking Joodse Nederlanders op straat ongestraft worden uitgescholden en gemolesteerd; dat hun synagogen en scholen tegen vandalisme permanent moeten worden bewaakt; wie had deze schande ooit mogelijk geacht?’ ‘Wat in het Amsterdamse Slotervaart en elders in de stad joden wordt aangedaan, geldt niet slechts -o, schande! - een gedecimeerde minderheid. Het raakt zonder meer geheel de Nederlandse christenheid in het hart.’ de gang van zaken.

Fatale vergissing

Volgens dr. Boon is het te wijten aan het feit dat we onze nationale identiteit zijn kwijtgeraakt. We zijn onbewust gemaakt van het fundament waarop nog steeds onze westerse cultuur rust: Israels geestelijk-zedelijk patrimonium: de Bijbel. ‘Wordt als gevolg van dit onbewust zijn de schoffering van Joden in Mokum niet meer ervaren als een krenking van onze identiteit?’ ‘

Het zou een fatale vergissing zijn om de voortdurende incidenten in Amsterdam af te doen als wangedrag van een beperkte groep probleemjongeren. Die incidenten zijn niet minder dan een huiveringwekkende “kennismaking” met de ziedende Jodenhaat die de moslimwereld verziekt.’

Diep verlangen

In de Nieuwe Kerk op de Dam, onze Nationale Kerk, waar de grondwet werd aangenomen en waar elke koning moet worden ingehuldigd, hangt aan een van de wanden een gedenkplaat met een dichtregel van Izaak Da Costa (1798-1860). Deze vurig gelovige Mesisas-belijdende Jood drukte in deze regel zijn diep verlangen uit. Een verlangen dat nog steeds bij veel christenen leeft. Het is een diepe wens, een gebed, een smeekbede:

‘0, Nederland!, Gij zult eens weêr
Het Israël van ’t Westen worden!
God zal uw kerk met licht omgorden
uw koningen met Davids eer.’