Het afglijden naar louter sociaal werk is voor christelijke organisaties een gevaarlijke verleiding. Zeker, het brengt je in een positie waarin je volop mee mag doen. Maar tegen welke prijs? Natuurlijk moeten mensen eten, over schoon drinkwater beschikken en een dak boven hun hoofd hebben. We moeten ons daar tot het uiterste voor blijven inspannen. Maar toch. ‘Een mens leeft niet bij brood alleen’ (Lucas 4:4). Mensen waar ook ter wereld hebben een ziel en die ziel heeft ook dorst. Die ziel heeft zorg nodig. Daarom moeten we altijd en overal vrijmoedig over God blijven spreken.

Denk overigens niet dat het hier over een hedendaags probleem gaat. Ruim honderdvijftig jaar geleden schreef dominee O.G. Heldring over dit probleem. Heldring behoorde tot de kring van de ‘christelijke vrienden’, een aantal mensen die vorm gaven geven aan het Reveil, een opwekkingsbeweging uit de negentiende eeuw. Je moet bij zo’n negentiende-eeuws citaat wel even doorbijten. Maar het loont de moeite. Geen turbotaal, wel een scherpe analyse.

Strijden

‘Waarom neemt het christendom in onze dagen zo gaarne het reddend filantropische karakter aan, maar zo ongaarne het getuigend karakter? Tot het eerste behoort niet veel meer dan het volgen der neigingen des harten, tot het laatste behoort ontzaggelijk veel zelfverloochening, verheffing des geloofs, ware liefde, want een getuige moet strijden; hij rukt het schoonschijnende masker af, hij schudt de valse rust der ziel, hij brengt het hart tot vragen, die gewis zeer moeilijk voor de rechtbank van een teder geweten te beantwoorden zijn.’

Moeilijke opdracht

Naar alle waarschijnlijkheid hebben we bij dit citaat te maken met zelfreflectie. Heldring is door de historici geduid als de persoon die binnen het Reveil het praktische werk op de voorgrond stelt. Heldring werd ‘de man van de Christelijke Filantropie’ genoemd. Hij moet het hier door hem beschreven probleem aan den lijve hebben ondervonden. Hij had het gevoeld. Je hart laten spreken, de helpende hand toesteken om mensen van hun armoede te verlossen, was niet zo moeilijk. Veel moeilijker was het om met je mond te spreken, te getuigen van Christus, die in de wereld is gekomen om ons van zonde te verlossen.