Met de groeiende dreiging van terreuraanslagen, klinkt de roep om veiligheid steeds luider. Om die veiligheid te waarborgen, worden allerlei technologische snufjes ingezet. Cameratoezicht op straat, het bewaren van telefonie- en internetgegevens, het elektronisch patiëntendossier, het zijn maar een paar voorbeelden. Maar volgens Rudie Kagie, journalist bij Vrij Nederland, zijn veel van die opgeslagen privégegevens vaak onthutsend makkelijk voor anderen bereikbaar en voor verkeerde doeleinden te gebruiken. Hij schreef er een verontrustend boek over.

Jaarlijks worden in Nederland zo’n tweehonderdduizend paspoorten en identiteitsbewijzen gestolen, schrijft Kagie. Identiteitsfraude is de snelst groeiende vorm van criminaliteit. In Vrij Nederland beschreef de journalist eerder het bizarre verhaal van de ondernemer Ron Kowsoleea. Als gevolg van identiteitsfraude had deze ondernemer ten onrechte een strafblad met drieënveertig veroordelingen opgebouwd. De vergrijpen waren gepleegd door een ex-vriend die aan lager wal was geraakt. Hij bediende zich bij elke aanhouding van Kowsoleea’s persoonsgegevens.

Wissen is onmogelijk

Kagie schrijft: ‘De echte Kowsoleea kon het misverstand meestal wel ophelderen, maar het bleek vrijwel onmogelijk om de foute informatie uit de computers van de verschillende opsporingsdiensten te wissen. Gevolg: meer dan veertig keer werd Kowsoleea onder groot machtsvertoon door de politie van de weg geplukt. Het regende dagvaardigingen voor vergrijpen die hij niet had gepleegd. Op zakenreizen naar Suriname ondervond hij zoveel hinder van de identiteitsdiefstal dat zijn importbedrijf er aan ten gronde ging.’

Nobele bedoelingen

Ze bedoelen het natuurlijk goed, de artsen en verzekeraars die onze medische gegevens bundelen, minister Rouvoet en zijn Elektronische Kind Dossier, Amerikanen die terrorisme bestrijden. Maar wat als mensen met minder goede bedoelingen met het systeem aan de haal gaan? Het boek van Rudie Kagie laat zien dat dit geen ondenkbaar scenario is. ‘We creëren een monsterlijk systeem dat zich snel tegen mensen kan keren’, concludeerde Wouter Bax in Trouw naar aanleiding van Kagies boek. Plotseling is het Het Proces van Franz Kafka niet meer zo surrealistisch. Net als het dertiende hoofdstuk van Openbaring.