Als ik door de mensenmassa op de hoofdweg van Bissau laveer om bij een winkeltje te komen, zie ik een half dozijn kooplui op hun gebedsmatjes hun middaggebed doen. Het is twee uur in de middag. De meeste kooplui zijn Fula's, een moslimvolk. Ik moet wachten tot ze klaar zijn voordat ik geholpen kan worden. Het tafereel zet me aan het denken over hoe de gemiddelde westerse christen omgaat met gebed.

Het beeld van de moslims die midden in die drukte hun gebed doen voor het oog van iedereen en ongeacht het feit dat ze wellicht klanten mislopen, roept respect op. Dat kan niet afgedaan worden met slechts de opmerking dat ze tot de verkeerde god bidden. Hoeveel christenen schamen zich ervoor om een gebed uit te spreken als ze in een restaurant gaan eten? Wanneer zien we christenen in het openbaar bidden? Waaraan kunnen mensen zien dat we christen zijn?

Terecht zullen sommigen opmerken dat de Here Jezus gebood om de binnenkamer op te zoeken voor gebed. Inderdaad, maar Hij zei dat in reactie op het showgebed van de farizeeërs. Laat ik de vraag zo stellen: kennen wij de binnenkamer? Welke plaats heeft gebed in ons dagelijks leven? De dagindeling van bovengenoemde moslims wordt radicaal bepaald door de gebedstijden. Hoevelen van ons laten onze agenda afhangen van gebed? Heeft ons gebed prioriteit boven ons werk, onze sport of ons favoriete tv-programma?

Stiefkindje

Als we naar de huidige praktijk in de westerse kerk kijken, dan denk ik dat gebed een stiefkindje is geworden. Speciale gebedsgroepen voor zending lijkt iets uit het verleden. Het is bemoedigend als je een aankondiging leest dat een gemeente iedere maand een gebedsnacht heeft of speciale gebedsstimulerende activiteiten organiseert. Maar dat accentueert tevens het probleem. Blijkbaar is dat nieuws. Het behoort niet tot de gewone kost van onze huidige evangelische praktijk. En we moeten soms speciale dingen bedenken om gelovigen ertoe te bewegen mee te doen. Ook hier moet het interessant en speciaal gemaakt worden om te kunnen concurreren met alle andere dingen die onze aandacht proberen te trekken.

Heeft gebed zin?

Wat is het belang van bidden en voorbede? Haalt het iets uit? Is het niet zo dat God alle dingen in handen heeft? Moeten wij ons daar dan druk over maken in gebed? De Bijbel is er duidelijk over. Daniël bad driemaal daags op een manier die voor iedereen zichtbaar was. Hij had gebed nodig voor zijn persoonlijke geloofsleven, voor zijn werk als staatsman en in zijn bediening als profeet. Door zijn dagelijks contact met God had hij kracht om onwankelbaar in geloof vast te houden aan Gods principes (Dan. 1:8; 6:1-23). Maar het verleende hem ook wijsheid en moed om koningen juist te antwoorden (Dan. 2:16-46; 5:17-29) en gaf openbaring omtrent Gods plannen met Zijn volk (Dan. 9:17).

Als Daniël het nodig had om driemaal per dag te bidden, kunnen wij dan met minder toe? Daniël leefde in een moeilijke periode van zijn volk. Moeilijke tijden drijven mensen vaak tot gebed. Wellicht is het grootste probleem voor ons dat het leven te gemakkelijk en te veilig is. Nood leert bidden, is het gezegde. Dit bewijst dat wij van nature egocentrische wezens zijn. Want er is ongelooflijk veel nood in de wereld. Alleen is het onze nood niet. En blijkbaar ervaren wij daarom de noodzaak van veel gebed niet.

De Bijbel laat ondubbelzinnig zien dat gebed een hoofdrol hoort te spelen in ons leven. De Here Jezus bracht hele nachten door in gebed, met name als Hij belangrijke keuzes moest maken (Luk. 6:12). Als Hij dat nodig had, hoeveel te meer wij? Ook de apostelen roepen ons op tot aanhoudend en volhardend gebed (Rom. 12:12). Dat impliceert een dagelijkse, regelmatige invulling. Beseffen wij de absolute noodzaak van het gebed?

Communicatie met God

Net als bij Daniël blijft ons geloofsleven alleen vitaal en standvastig door dagelijkse intensieve communicatie met God. Alleen dan kan ons geloof beproevingen doorstaan. Ons geestelijk leven hangt ervan af. ‘Iemands geestelijk leven is niet groter dan zijn of haar gebedsleven’, heeft een geestelijk leider eens gezegd. Maar net als Daniël hebben we dat gebed ook nodig voor ons werk en de taken die God ons geeft in de maatschappij en in de gemeente. En dat zijn er nogal wat! Des te meer reden om veel te bidden. Te druk om niet te bidden luidde de titel van een boek van Bill Hybels dat dit onderwerp behandelt. Ons werk en onze bediening hangen ervan af.

Maar er is nog een ander noodzakelijk aspect van gebed: voorbede. Dat gaat verder dan ons eigen leven of onze taken in de gemeente. Paulus geeft de opdracht voorbede te doen voor alle mensen en voor de overheden (1 Tim. 2:1). Welke invulling geven we daaraan? Zijn we begaan met deze wereld, of alleen maar met onze eigen positie daarin? Als we van grote rampen horen, danken we God dan alleen maar dat het ons niet getroffen heeft of bidden we voor degenen die lijden?

Als Paulus de Colossenzen oproept om te volharden in het gebed (Col. 4:2-3), voegt hij daar de opdracht aan toe dat ze voorbede moeten doen voor hem en het zendingswerk. Gebed speelde een grote rol in zijn bediening. Hij en zijn medewerkers deden voorbede voor de onbereikten en voor de jonge gemeenten (Rom. 10:1; Rom. 1:9; Ef. 1:16; Col. 4:12).

Krachtig wapen

Het gebed van een gelovige vermag veel, doordat er kracht aan verleend wordt (Jac. 5:16). Beseffen we welke mogelijkheid maar ook welke verantwoordelijkheid ons dat geeft? Velen lijken te denken dat God Zijn werk toch wel doet, of we ons er nu voor interesseren en voor bidden of niet. Dat is een zondige notie. Zeker, God doet Zijn werk, maar Hij heeft ons de opdracht tot zending én tot voorbede gegeven en zal Zijn gemeente ter verantwoording roepen waarom zij zich aan Zijn opdracht onttrokken heeft door niet de wereld in te gaan en geen voorbede te doen. We kunnen niet allemaal gaan, maar we kunnen en moeten wel allemaal voorbede doen. Beseffen we wat een krachtig wapen voorbede is? Nederlandse christenen maken zich druk over de toenemende invloed van de islam. Maar wat doen we ermee in gebed? De enige oplossing is dat Christus onder hen openbaar wordt. Wat doen we om dat gerealiseerd te zien? Veel moslimlanden zijn gesloten voor direct zendingswerk, maar we kunnen wel bidden. Dat heeft meer effect dan erover discussiëren.

Gods werk

Zeker, God doet Zijn werk. Overal op de wereld hoor je van moslims die tot geloof komen doordat ze een droom of visioen van de Here Jezus ontvangen. Een oude Fula-man in het oosten van Guinée Bissau die zijn hele leven de oproep tot gebed van de moskee in zijn dorp had verzorgd, was ziek. Een paar maanden geleden kreeg hij een droom waarin de Here Jezus hem opriep zijn weg te verlaten en Hem te volgen. Er kwam geen zendeling of evangelist aan te pas. Hij was gehoorzaam aan het visioen en stopte met de oproep tot gebed. Hij werd door de gemeenschap het dorp uitgejaagd. Alles is hij kwijt, behalve de kleren die hij aanheeft. Hij is opgevangen door het handjevol gelovigen van zijn stam. Zoals hij zijn er vele duizenden in de wereld. Bidden wij voor hen? Het zijn onze broeders en zusters en ze hebben het moeilijk!

Grote mogelijkheden

We moeten bidden voor meer van zulke openbaringen onder moslims. Al jaren roepen zendingsorganisaties gemeenten en christenen op tot voorbede voor onbereikte volken en voor 'gesloten gebieden'. Gemeenten wordt gevraagd om een 'onbereikte groep' te adopteren en daar systematisch voor te bidden. Als christenen in de hele wereld deze oproep serieus zouden nemen, dan zou de situatie van de gemeente er spoedig heel anders uitzien. Waarom doen we hier zo weinig mee? Zendingswerk onder moslims wordt steeds moeilijker, maar hier liggen grote mogelijkheden voor u en uw gemeente.

Hier in Guinée Bissau heeft de afgelopen weken een imam op de radio een oproep aan de regering gedaan om christelijke activiteiten in moslimdorpen en -streken te verbieden. Het is niet ondenkbaar dat er in de toekomst zulke maatregelen genomen worden. Maar dat is geen barrière voor voorbede en het beperkt ook de mogelijkheid niet dat God tot moslims spreekt via dromen of visioenen.

Verantwoorde taak

In oktober zijn we naar het zuiden van Guinée Bissau verhuisd om het werk onder de Biafada stam weer op te pakken. Er zijn slechts zeven Biafada gelovigen van deze moslimstam, maar geen van hen woont in het eigen stamgebied. Wilt u voor ons bidden dat we de juiste benadering mogen vinden en dat God tot de harten van de Biafadas zal spreken en hen overtuigt en bekering schenkt?

Maar zending is er ook dichtbij. U kunt voorbede doen voor de vrouwen die met Scharlaken Koord in aanraking komen en voor de veiligheid van de werkers; voor een open deur bij de Tweede Mijl en Amsterdammers helpen Amsterdammers; of voor de zoekende jongeren in de Shelters. Zendingswerk is Gods werk, maar Hij heeft u en ons daarin een taak gegeven. Er staan mensenlevens op het spel.