Het afgelopen jaar werd gekenmerkt door grote gebeurtenissen op het wereldtoneel. Gebeurtenissen die ook van belang zijn voor zending in de komende jaren, zoals de 'Arabische lente', de wereldwijde economische crisis en natuurrampen. Deze zaken zullen de komende jaren sterk van invloed zijn op het mondiale zendingswerk.

Zending in moslimlanden is altijd al een moeilijke zaak geweest. Zendelingen krijgen te maken met visumproblemen, scherpe controle en beperkte vrijheden. Nu is daar een nieuwe uitdaging aan toegevoegd: dreiging met geweld. In veel landen, Syrië bijvoorbeeld, hebben zendelingen hun post vanwege geweld moeten verlaten. Ook daar waar de rust inmiddels is weergekeerd, heerst grote onzekerheid over de toekomst. De verwachting is dat in de landen waar dictators het veld geruimd hebben, radicale islamitische partijen het meer voor het zeggen zullen krijgen, in elk geval op de korte termijn. Het is uiterst onzeker hoe dit zal uitpakken op het gebied van religieuze vrijheden.

Moderne media

Een crisis kan echter ook nieuwe mogelijkheden bieden. In tijden van verandering en onzekerheid gaan veel mensen op zoek naar God. Wat kan het geloof in Jezus mensen schenken wat het regime hun niet kon bieden? Wat we in deze crisis ook zagen is de grote rol die de moderne media spelen. Mensen worden steeds meer deel van digitale gemeenschappen, waarin ze nieuwe ideeën horen. Veel christelijke organisaties spelen daarop in en evangeliseren via websites en facebook. Als mensen via deze relatief veilige en anonieme manier kennis hebben gemaakt met Christus en om meer informatie vragen, kunnen ze in contact worden gebracht met plaatselijke gelovigen of zendingswerkers. Er vinden regelmatig zulke 'matches' plaats. 'Ons getuigenis via de moderne media is een aanvulling op dat van plaatselijke gelovigen en buitenlandse christenen', zo omschrijft een mediawerker van de zendingsorganisatie Pioniers zijn visie.

Soms is een 'kerk online' de enige veilige manier voor gelovigen in landen als Saoedi-Arabië om elkaar te ontmoeten, schrijft een andere medewerker van deze organisatie. Een digitale gemeenschap van gelovigen is een goed alternatief als het niet anders kan. Internet is ook waardevol in het behouden van relaties. Nu op veel plekken door onrusten het zendingswerk is onderbroken, worden contacten met jonge gelovigen onderhouden via internet.Het is moeilijk te zeggen wat de gevolgen van de Arabische lente zullen zijn voor het zendingswerk onder moslims in de komende jaren. Laten we bidden met de Arabische kerk en de plaatselijke zendelingen dat God de crisis zal doen medewerken ten goede. Hij kan de Arabische kerk opnieuw een bloeiperiode geven.

Financiële crisis

De financiële neergang van de afgelopen jaren zal nog wel even doorzetten. Hoe zal dat het zendingswerk gaan beïnvloeden? Zendelingen en zendingsorganisaties zullen rekening moeten houden met een afnemende giftenstroom, die door de ongunstige wisselkoersen ook nog eens minder waard wordt in het buitenland.Dit is echter niet alleen negatief. Financiële onzekerheid is bij uitstek iets dat ons leert te bidden. Het is ook een moment voor zendelingen en hun organisaties om te kijken of ze het geld wel effectief gebruiken. Een andere positieve bijwerking kan zijn dat de ongezonde afhankelijkheidspatronen die in veel derdewereldkerken zijn gecreëerd door het geld van westerse kerken, kunnen worden doorbroken. Misschien is er een financiële crisis voor nodig om ons te dwingen een stap terug te doen.

Lege handen

Financiële nood creëert ook nieuwe mogelijkheden voor het Evangelie. Amerikanen en Europeanen die zichzelf zeker waanden van hun toekomst, staan met lege handen. Tijden van crisis schudden mensen wakker. Daardoor gaan ze zoeken naar iets dat zekerder is dan geld. In Amerika is er bijvoorbeeld een uniek christelijk initiatief gestart, Grace Period geheten. Het is bedoeld om mensen die voor onverwachte uitgaven staan te helpen door middel van een systeem van kleine leningen gekoppeld aan een spaarsysteem. Je leent een bepaalde bedrag, bijvoorbeeld een paar honderd dollar, en betaalt dan een jaar lang naar vermogen een vast bedrag per maand terug. Aan het eind van dat jaar staat wat je normaal aan rente zou hebben betaald op een spaarrekening op jouw naam. Zo merken mensen concreet dat er een kerk was die om hen gaf, in tegenstelling tot kredietverstrekkers die probeerden van hun nood te profiteren.

Rampenjaar

Of het nu komt door klimaatveranderingen, groei van de wereldbevolking, een naderende eindtijd of alle drie, 2011 was een jaar van rampen. Honger in Afrika, een tsunami en kernramp in Japan, aardbevingen in Nieuw-Zeeland en Turkije en overstromingen in Thailand. Klimatologen voorspellen een toename van natuurrampen. Wat zegt dat de kerk wereldwijd? In tijden van rampen worden mensen wakker geschud. Het zijn tijden waarin de kerk haar licht helder kan laten schijnen – als ze er klaar voor is. Een goed voorbeeld hiervan is een kerk in Thailand. Deze kerk in Bangkok heeft naar aanleiding van de overstromingen in 2010 besloten om een draaiboek klaar te hebben, mocht er ooit weer zoiets gebeuren. Toen vorig jaar de ernstigste overstromingen in decennia het land troffen, kon deze kerk (in tegenstelling tot veel andere kerken) vrijwel direct beginnen met noodhulp. Toen het water weer was gezakt, hebben de gezamenlijke kerken een actie georganiseerd om alle troep die was achtergebleven op te ruimen – Gods liefde in de praktijk van de bende in deze wereld.

Draaiboeken

Juist in tijden van rampen gaan deuren die normaal gesloten zijn opeens open voor het Evangelie. Vooroordelen tegen christenen verdwijnen naar de achtergrond. Ook in Nederland zijn er regelmatig noodsituaties. Hebben we als kerken onze draaiboeken klaarliggen? Staan onze pastorale werkers en gebedsgroepen paraat om meteen in actie te komen? Kunnen we onze kerken openen voor opvang als het moet? Is er een potje om acute nood te lenigen? Het jaar 2011 was een jaar van politieke verschuivingen, financiële crises en rampen. Maar ook een jaar waarin Gods Koninkrijk dichterbij is gekomen. Mag de komst van dat Koninkrijk ons gebed en onze passie zijn – in alles wat ons nog te wachten staat.

Dit artikel verscheen eerder in De Oogst, editie februari, het maandblad van Tot Heil des Volks.